پایگاه اطلاعات بیماری شناسی گیاهی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول

سیاهک آشکار گندم: Ustilago nuda or U. tritici
این بیماری در ایران در سال 1326 توسط اسفندیاری گزارش گردید.
خسارت آن بعد از سیاهک پنهان در درجه دوم اهمیت قرار دارد و تا 15% در ایران تخمین می زنند.

    
علائم بیماری:
بوته های آلوده زودتر به خوشه می روند و تمام خوشه تبدیل به توده سیاهرنگی می گردد «تلیوسپورهای قارچ».
تلیوسپورها، یک سلولی، کروی شکل با دیواره ضخیم هستند.
پخش تلیوسپورها غالباٌ در موقع ظهور گل آذین خوشه های سالم است. در هوای خشک گلها باز بوده، احتمال آلوده شدن آنها بیشتر است.

گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی ورامین

http://www.agric.wa.gov.au/ikmp/images/lsmut_webpic.jpg


عامل بیماری:
قارچ Ustilago nuda عامل سیاهک آشکار گندم و جو می باشد.
در شرایط مناسب به آسانی جوانه زده و تشکیل بازیدیوم می دهند.
بازیدیوم ها، باریدسپور تولید نمی کنند بلکه سلولهای آنها جوانه زده و تولید ریسه کوتاه تک هسته ای یا فاکتورهای جنسی مختلف به روش سوماتوگامی با هم ترکیب شده تولید ریسه دی کاریوتیک می کنند.
زیست شناسی:


زمستان گذرانی قارچ به صورت میسسیلیوم دو هسته ای در دانه های گندم و جو می باشد.
پس از کاشتن بذر و همزمان با فعال شدن گیاهچه های آن مسیلیوم قارچ فعال و وارد گیاهچه می شود آنگاه به نقاط رویشی انتهایی می رود، قارچ از طریق بین سلولی حرکت می کند و خود را به محل تشکیل خوشه می رساند.
خوشه های آلوده احتمالآٌ در اثر حمله قارچ بلندتر از سایر خوشه های درون مزرعه می باشد.
از تلیوسپورها به جای بازیدیسپور دو هیف جنسی مخالف ایجاد می شود و از آمیزش دو ریسه جنسی سازگار ریسه های دوهسته ای تولید می گردد، هیفهای دو هسته ای از طریق کالا خود را به دیواره تخمدان جوان می رسانند در پریکارپ یا بافتهای جنینی تا موقع جوانه زذن دانه به صورت غیرفعال باقی می ماند.

گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی ورامین

آلودگی گندم به این بیماری در مواقع گلدهی گیاه انجام می شود و هوای مرطوب با دمای نسبتا سرد حدود 16 تا 22 درجه سانتیگراد بهترین شرایط برای گسترش بیماری است.
میزان خسارت آن در مزارع گندم ایران تا 15 درصد از مناطق گندم کاری گزارش شده است. این میزان تاثیر کمی بر کاهش کیفیت دانه داشته، اما از نظر ظاهری باعث سیاهی رنگ دانه های گندم می شود.

کنترل:

با روش فیزیکی یا شیمیایی می توان بذر را ضدعفونی کرد.

روش Jensen شامل مراحل زیر است:

1) قرار دادن به مدت 4 الی 5 ساعت در آب با دمای محیط

2) انتقال آن به مدت یک دقیقه در آب 50 درجه و 10 دقیقه در آب 54 درجه در پایان جهت سرد کردن به آب سرد انتقال یابد و سپس به خشک کردن بذر اقدام کرد.

روش شیمیایی عبارت است از ضد عفونی بذور با  تیوفانات متیل ، بنومیل و یا تری ادی منولهمچنیناستفاده از سموم سیستمیک مثل  ویتاواکس، کربوکسین تیرام و کربوکسین کاپتان.

[ ۱۳٩٠/۱/۱٤ ] [ ٥:۳٤ ‎ب.ظ ] [ مهندس ابراهیم قمی ]
درباره وبلاگ

با سلام این وبلاگ به منظور کمک به یادگیری هرچه بیشتر دانشجویان و علاقه مندان به رشته بیماری شناسی گیاهی ایجاد شده و اکثر مقالات موجود توسط دانشجویان رشته گیاه پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول گردآوری شده اند.
امکانات وب