پایگاه اطلاعات بیماری شناسی گیاهی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول

سیاهک پنهان پاکوتاه گندم                                                                          

در ایران حضور این بیماری اولین بار در سال 1340 و پس از آن در سال 1364 از مزارع گندم استان آذربایجان ‌شرقی گزارش شد. در حال حاضر مناطق سردسیر غرب و شمال غرب کشور شامل؛ استانهای آذربایجان‌شرقی و غربی، اردبیل، زنجان، کردستان، همدان و لرستان به این بیماری آلوده هستند.

http://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/prm2431/$FILE/c80.jpg


عامل بیماری سیاهک پنهان پاکوتاه، قارچ Tilletia controversa kuhn می‌باشد. دیواره‌های تلیوسپورهای این قارچ مشبک بوده و شبکه‌های آن سریعتر و عمیقتر از تلیوسپورهای T.tritici می‌باشد ویک پوشش ژلاتینی اطراف آن را فرا گرفته است. روشهای سرولوژیکی با استفاده از آنتی بادیهای منوکلونال برای تشخیص سریع، اختصاصی و قطعی تلیوسپورهای سیاهکها کاربرد دارند.

نشانه‌های این بیماری شبیه سیاهک پنهان است، با این تفاوت که اندازه بوته‌های آلوده به T.controversa به نصف تا یک چهارم طول بوته‌های سالم می‌رسد و در ضمن تعداد پنجه‌های آن نیز بطور غیرعادی افزایش می‌یابد.

در سیکل بیماری، تلیوسپورهای خاکزی، مهمترین منبع آلودگی اولیه محسوب می‌شوند و مدت 8 تا 10 سال در خاک، قدرت حیات خود را حفظ می‌کنند. این اسپورها معمولاً از اواخر آذرماه تا نیمه اول اردیبهشت‌ماه، در سطح خاک و یا نزدیک به آن جوانه زده و گیاهچه‌ها و پنجه‌های جوان و حساس گندم را در حین خروج از خاک مورد حمله قرار می‌دهند. حساسترین مرحله آلودگی در پاییز زمانی است که بوته‌ها در آغاز مرحله قبل از پنجه‌زنی بوده و یا 2 تا 3 پنجه در آنها ظاهر شده است. جوانه زدن تلیوسپورها در خاک تدریجی و طولانی بوده و در حرارت مناسب 3 تا 8 درجه سانتی گراد ، در جوار رطوبت و اکسیژن کافی، 12-10 هفته به طول می‌انجامد.

 

مبارزه

سیاهک پنهان پاکوتاه یکی از بیماریهای مهم و در حال گسترش گندم در استان کردستان است که در سالهای سرد و پربرف، در مناطق مرتفع استان شدت یافته و خسارت آن به حد اقتصادی می‌رسد. به منظور اثر چند سم ضدعفونی ‌کننده بذر شامل Bitertanol(S39) ، Difenoconazol(30FS),Difenoconazol(WS3%) ،Triadimenol(7.5%) و Tiabensazol(WP60) و همچنین مطالعه اثر زمان کاشت در کارایی این سموم، آزمایشی طی دو سال زراعی در این استان انجام گرفت. شمارش خوشه‌های آلوده در هنگام برداشت و مقایسه میانگین داده‌های دو ساله نشان داد، با وجود پایین بودن درصد آلودگی در سال اول ، فرمولاسیونهای FS30 و WS3% مربوط به قارچکش  Difenoconazolبطور موثر بیماری را کنترل نموده وبا شاهد و سایر قارچکشها تفاوت داشتند. بررسی اثر زمان کاشت نیز نشان داد، در تاریخ کاشت اول نسبت به دوم میزان آلودگی بیشتر بوده و از لحاظ آماری بین آنها تفاوت کامل معنی‌دار وجود داشت (بهرامی کمانگر و همکاران،1381).

[ ۱۳٩٠/۱/۱٥ ] [ ٧:٢۱ ‎ب.ظ ] [ مهندس ابراهیم قمی ]
درباره وبلاگ

با سلام این وبلاگ به منظور کمک به یادگیری هرچه بیشتر دانشجویان و علاقه مندان به رشته بیماری شناسی گیاهی ایجاد شده و اکثر مقالات موجود توسط دانشجویان رشته گیاه پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول گردآوری شده اند.
امکانات وب