پایگاه اطلاعات بیماری شناسی گیاهی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول

سیاهک برگی غلات Flag smut

بیماری سیاهک برگ و ساقه غلات Urocystis tritici در درجه اول روی گندم پاییزه ، در مناطقی که زمستانهای معتدل دارند (بوشهر، خوزستان، گیلان) وجوددارد . البته در بعضی نواحی شبه قاره هند ، روی گندمهای بهاره ای که در یکی از ماههای زمستان کاشته شده اند نیزدیده شده است . سیاهک ساقه توسط قارچی که رابطه نزدیکی با قارچ Urocystis agropyri دارد ، در روی چاودار نیزایجاد می شود . تشخیص سیاهک برگی در مزرعه بسیار آسان است ، لیکن اغلب به دلیل کوتاه بودن بیش از حد بوته های آلوده ، از نظر دور می مانند . علائم بیماری بصورت نوارهای خاکستری متمایل به سیاه روی برگ و غلاف توسعه می یابد. بوته های آلوده اغلب کوتاه شده ، برگها پیچ خورده و لوله می شوند . اپیدرم ، در محل نوارهای آلوده به صورت طولی شکاف خورده ، توده سیاهرنگ اسپور ظاهر می شود . بوته های آلوده معمولاً خوشه نمی دهند .


توده اسپورآزاد شده ، سطح بذرها و خاک را آلوده می کند .گیاهچه ها وبوته های جوان توسط اسپوریدیهایی که در سطح خاک ایجاد شده آلوده می شوند . میسلیوم قارچ پس از ورود به درون بافت گیاهچه ، به طور درون بافتی به رشد خود ادامه داده ودرنهایت توده اسپور را در زیر کوتیکول برگ و ساقه بوجود می آورد جوشهای حاصل از سیاهگ برگی توسط توده اسپور بال پر شده است . هراسپور بال شامل ۱-۴ عدد تلیوسپور به هم چسبیده است که توسط چندین سلول عقیم احاطه شده اند. اسپورهای کروی یا زاویه دار ، قهوه ای تیره با دیواره صاف وقطر ۱۰-۲۰ میکرون هستند. تلیوسپور جوانه زده تولید یک میسلیوم اولیه با ۳-۴ اسپوریدیها با هم تلاقی انجام می دهند وهیف بیماری زا را بوجود می آورند .تناوب زراعی همراه با بذر سالم در کنترل بیماری موثر است.

خطر انتشار سیاهک برگی گندم در نقاط سردسیر کمتر است و به همین دلیل در نقاطی که این بیماری مشاهده شده توصیه خطر انتشار سیاهک برگی گندم در نقاط سردسیر کمتر است و به همین دلیل در نقاطی که این بیماری مشاهده شده توصیه می شود که بذر پاییزه گندم را دیرتر بکارند،
بیماری سیاهک برگی گندم با نام علمی Uroeystis agropyri از بیماریهای قارچی گندم است و در صورت کاشت ارقام حساس باعث کاهش عملکرد می شود سیاهک برگی گندم به سیاهک پرچم نیز معروف است،
گندم نان میزبان اصلی قارچ عامل بیماری است، اما روی گندم دوروم و تریتیکاله نیز مشاهده شده است
سیاهک برگی گندم از کرج، آذربایجان شرقی و غربی، دزفول و اهواز گزارش شده است .
عامل بیماری پس از ورود به درون بافت گیاهچه میزبان به صورت درون بافتی به رشد خود ادامه می دهد و برای رشد گرمای نسبتا زیادی لازم دارد. حرارت لازم برای رشد حداقل ۵ درجه سانتی گراد و حداکثر ۲۷ درجه سانتیگراد است. سیاهک برگی گندم روی برگها در بهار و تابستان ظاهر می شود.


▪ کنترل

این بیماری با استفاده از ارقام مقاوم و تناوب زراعی تقریباً کنترل شده است . ضد عفونی بذر با قارچکشهای سیستمیک مانند کربوکسین و بنومیل نیز موثر است .

[ ۱۳٩٠/۱/۱٥ ] [ ٧:٢٩ ‎ب.ظ ] [ مهندس ابراهیم قمی ]
درباره وبلاگ

با سلام این وبلاگ به منظور کمک به یادگیری هرچه بیشتر دانشجویان و علاقه مندان به رشته بیماری شناسی گیاهی ایجاد شده و اکثر مقالات موجود توسط دانشجویان رشته گیاه پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول گردآوری شده اند.
امکانات وب