پایگاه اطلاعات بیماری شناسی گیاهی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول

لکه زاویه ای یا ساق سیاه پنبه یا بلایت باکتریایی قوزه پنبه:

این بیماری در مناطق خشک کشور مانند استان های یزد و اصفهان و فارس روی پنبه های بومی با شرایط آبیاری غرقابی وجود دارد ولی از شمال کشور که که عمده منطقه کشت پنبه گزارش نشده است .

این بیماری در مزارع پنبه بجنورد که بذور پنبه ی آن از ترکمنستان وارد شده بود نیز مشاهده گردیده است .

به نظر میرسد این بیماری پس از 30 سال از اولین گزارش وقوع آن در خراسان مجددا گزارش شده است.

http://www.cicr.org.in/images/images/vision2025_23.jpg


علائم بیماری:

اولین علائم روی کوتیلدون ها به صورت گرد تا کشیده وبه صورت آبسوخته و سبز تیره ظاهر میشود . لکه ها سپس خشک و قهو ای میشوند و از همین لکه ها باکتری ها در سایر برگ ها و بوته های مزرعه پخش می شوند.

روی برگ های پنبه لکه های زاویه ای محدود به رگبرگ ها که ابتدا سبز آبسوخته هستند و بعد زرد و در نهایت قهوه ای و نکروز میشوند ظاهر میشوند. روی قوزه ها هم لکه های گرد دیده میشود.

پس از زرد و قهوه ای شدن قوزه ها باکتری وارد الیاف شده و سپس وارد بذر میشوند و بذر زاد میگردند و در صورت کاشت بذر آلوده علائم روی کوتیلدون ها ظاهر میشود در شرایط خشک ایران احتمال اینکه بذر آلوده شده باشد کم است و اگر باشد به علت تماس الیاف با بقایای آلوده ی گیاه و یا توسط حشرات صورت میگیرد بنابراین در ایران ساق سیاه وجود دارد ولی لکه زاویه ای دیده نمی شود (چون شرایط خشک و کم باران است ).

پایین ساقه سیاه و باریک میشود و در اثر وزن بوته ورس میکند به خصوص در مناطق خشک که آبیاری غرقابی است و گاهی هم که باران باشد در اثر پراش باکتری روی قسمت های فوقانی بوته رفته و آلوده میکند و در حالت شدید تر بیماری ریزش قوزه هم دیده میشود روی تمام قسمت های آلوده ی گیاه ترشحات صمغی محتوی باکتری دیده میشود و در صورت آبیاری بارانی پخش میشوند .

آلودگی گیاهچه ممکن است باعث مرگ گیاه شود .

حداکثر بیماری در رطوبت نسبی بالای 80 %و در دمای 360 درجه -30 اتفاق می افتد.

 

عامل بیماری :

باکتری Xanthomonas axonopodis Pv.malvacearum  میباشد که یک باکتری گرم منفی با تاژک قطبی است. پرگنه های آن روی محیط آگار غذایی لزج و زرد رنگ و پرگنه صاف و محدب است .

بهینه ی حرارتی رشد آن در آزمایشگاه 25_30درجه میباشد . این باکتری روی محیط کشت خیلی آرام و کند است . باکتری در بذر و یا در بقایای گیاهی آلوده در خاک باقی میمانند و در خاک بیش از یک تا 2 سال زنده نمی ماند . اولین قسمتی از گیاه که علائم بیماری را نشان میدهد کوتیلدون ها هستند و اگر شرایط مساعد باشد باکتری به برگ های حقیقی سرایت میکند ولی اگر شرایط خشک باشد   منتقل نمی شود و در همان قسمت ساق سیاه تولید میکند .

احتمال انتقال باکتری از خاک به قسمت های بالای گیاه در هوای خشک فقط توسط حشرات ممکن است . باکتری عامل بیماری گرما دوست است بنابراین در شرایط خشک و کویری کشت کرتی و غرقابی مهم می شود.

مدیریت بیماری :

استفاده از ارقام مقاوم منو ژنیک یا پلی ژنیک میباشد .

رقم سای اکرا رقم مقاوم شناخته شده است .

بهداشت زراعی :با توجه به بیولوژی باکتری بسیار مهم میباشد چون باکتری در خاک روی بقایای گیاهی و بافت گیاهی روی زمین باقی میماند ولی اگر بقایای گیاهی تجزیه شوند باکتری خیلی سریع از بین میرود برای این کار راههایی مانند شخم زدن /تناوب 2 ساله با غلات/ کشت خطی به جای کشت کرتی/ عدم آبیاری بارانی در مناطق آلوده و استفاده از بذور سالم وجود دارد .

بذر را میتوان از منطقی که در تابستان بارندگی ندارند و آلودگی وجود ندارد و یا در موقع برداشت در ماشین برداشت در اثر تماس الیاف با کلش های پایین بوته ی آلوده نشده باشد انتخاب کرد و لازم است قوزه ها  برای تهیه بذر سالم با دست برداشت شوند . ضد عفونی بذر با اسید سولفوریک به خاطر از بین رفتن باکتری ها روی الیاف پنبه نیز موثر است .

 

 

 

منابع :

بیماری های گیاهان زراعی ایران 

تالیف دکتر بهرام شریف نبی

http://www.plantago.blogfa.com

http://www.gigapars.com

www.forestryimages.org

 

[ ۱۳٩٠/۳/۱٠ ] [ ۳:۱٥ ‎ب.ظ ] [ مهندس ابراهیم قمی ]
درباره وبلاگ

با سلام این وبلاگ به منظور کمک به یادگیری هرچه بیشتر دانشجویان و علاقه مندان به رشته بیماری شناسی گیاهی ایجاد شده و اکثر مقالات موجود توسط دانشجویان رشته گیاه پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول گردآوری شده اند.
امکانات وب