پایگاه اطلاعات بیماری شناسی گیاهی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول

عامل بیماری

قارچPuccinia helianthi میباشد که ماکروسیکل و هتروتال میباشد.

این قارچ تک میزبانه است بنابراین فقط روی افتاب گردان مشاهده میشود.

http://www.gov.mb.ca/agriculture/crops/diseases/images/fac30s02.jpg


روش آلودگی

آلودگی اولیه توسط بازیدیوسپورها تولید میشود.از جوانه زدن بازیدیوسپورها روی کوتیلدونهای گیاهچه جوان و یا روی برگهای حقیقی پیکنیدهای فلاسک شکل به قطر 1 میلی متر به رنگ زرد ظاهر میشود که مرحله اسپرموگونی قارچ هستند.

مرحله اسپرموگونی غالبا 1 تا 2 هفته بعد از آلودگی اولیه اشکار میشود و بعد از 5 تا 7 روز در نزدیکی انها مرحله اسیدی زنگ به رنگ پرتغالی تا قرمز به وجود میاید.

ارودیوسپورهای زنگ به رنگ قهوه ای و تک سلولی و کروی و به شکل خاردار هستند که در محل تاولها به تعداد فراوان تشکیل میشوند.

در مرحله نهایی که معمولا در اواسط یا اواخر فصل رویشی میباشد تلیوسپورها در محل تشکیل ارودیوسپورها ایجاد میگردند که این تلیوسپورها دو سلولی و به رنگ سیاه دیده میشوند و نوک انها کروی است.

از جوانه زدن تلیوسپورها بازید و بازیدیوسپورها تشکیل میشوند. ایسیوم و بازیدیوم قارچ دیده نشده است ولی احتمالاً تشکیل میشوند.

تلیوسپورهایی که در درجه حرارت کم(حدود10 درجه سانتی گراد)تشکیل شده باشند ظرف 2 هفته بعد از تشکیل جوانه میزنند ولی انهایی که در درجه حرارت بالا تشکیل میشوند جوانه نمیزنند.

زمستانگذرانی قارچ

معمولا به فرم تلیوسپور در روی بقایای الوده(برگها در مزرعه)و خاک و سطح بذرهای الوده میباشد.

ممکن است تحت شرایط خاصی عامل بیماری بتواند به شکلهای دیگر زمستانگذرانی کند.

مناطق انتشار بیماری

بیماری زنگ افتابگردان ابتدا در سال 1822 در امریکا و در سال1342 از ایران گزارش گردید.

این بیماری غالبا در تمام مناطق گرم و نیمه معتدل وجود دارد ولی در نواحی معتدل کم یا نادر است و در سال 1373 توسط نگارنده در گیلان مشاهده شد و این بیماری تاکنون در ایران از خوزستان و اذربایجان و مازندران و ... گزارش شده است.

در بوشهر و برازجان هم به طور پراکنده دیده شده است زیرا افتابگردان را در زمستان میکارند و قارچ به هوای  مرطوب نیاز دارد.

علائم بیماری

نشانه بیماری ابتدا به صورت تاولهای نارنجی تا قهوه ای تیره در سطح زیرین برگ ظاهر میشود ولی با شدت گرفتن بیماری دو سطح برگ و دمبرگ و ساقه و اندامهای گل نیز الوده میگردند.

http://t2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcSiZnmY1XNbtYcfPHAq41meI5XgMKl32jYLpuxU7I2Cj__g-ffRUg&t=1

در ارقام حساس برگها خشک میشوند ولی در ارقام مقاوم تاولها ظاهر نشده و فقط نقاط زرد و یا نکروتیک ریز در محل آلودگی بوجود میاید.

میزان خسارت

از نظر خسارت اقتصادی و کاهش مصول در خارج از کشور این میزان را تا 68%گزارش کرده اند ولی در ایران طی مطالعاتی که بر روی 5 رقم انجام شد میزان آلودگی را 3 تا 6.2%گزارش کرده اند.

روش کنترل

1.مبازره توسط ارقام بلند و دیررس بسیار موثر است.ارقامی مثل بیکون(beacon )ادمیرال(admiral )ادونت(advent ).

2.رعایت تناوب 3 ساله

[ ۱۳٩٠/۳/۱٢ ] [ ٢:٤٧ ‎ب.ظ ] [ مهندس ابراهیم قمی ]
درباره وبلاگ

با سلام این وبلاگ به منظور کمک به یادگیری هرچه بیشتر دانشجویان و علاقه مندان به رشته بیماری شناسی گیاهی ایجاد شده و اکثر مقالات موجود توسط دانشجویان رشته گیاه پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی دزفول گردآوری شده اند.
امکانات وب